Close

8 november 2017

#MeToo

Vrouwen die massaal opgeven via alle mogelijke media wat voor nare ervaringen ze hebben, mannen die uit de schaduw stappen en vele aangiftes. Het topje van de ijsberg van machtsmisbruik en seksueel geweld is naar boven komen drijven. Daarbij zijn aardig wat bekende acteurs ontmaskerd en komen al langer dan een week schokkende verhalen in het nieuws. 
De #MeToo storm en het sneeuwbal effect dat het teweeg brengt doorbreekt het taboe, maar pakt het ook het probleem structureel aan en hoe groot is het probleem eigenlijk?

Hoe zit het met de cijfers in Nederland?

Precieze cijfers zijn, helaas, moeilijk te geven. Ook in Nederland ligt het aantal daadwerkelijke aangiftes hoger dan het aantal aangiftes die binnenkomen bij politie en zorginstanties.

Uit onderzoek van Het Europees Agentschap voor de Grondrechten blijkt wel dat het percentage vrouwen in Nederland dat “seksueel geweld” heeft meegemaakt hoger ligt dan het gemiddelde in Europa: 45 procent tegen 33 procent.

Seksueel geweld bij vrouwen wordt in dit onderzoek overigens geduid als alles wat valt onder de wet als verkrachting en aanranding. Ook het meemaken van seksuele intimidatie, bijvoorbeeld het ongewenst seksueel getinte foto’s ontvangen of iemand ongevraagd aanstaren, ligt in Nederland met 73 procent vrij hoog tegenover de 55 procent in Europa.

Reden hiervoor zou kunnen zijn dat vrouwen in Nederland seksueel grensoverschrijdend gedrag niet meer tolereren en het dus eerder ook zo benoemen.

Wat brengt #MeToo nog meer teweeg?

Als gevolg van #MeToo is ook #IHave ontstaan. Deze hastag is een mannelijk antwoord en spoort mannen aan moedig te zijn om te bekennen dat ze zich schuldig hebben gemaakt aan grensoverschrijdend gedrag. Dit grensoverschrijdend gedrag kan variëren van het schofterig of denigrerend behandelen van vrouwen tot en met de bekentenis van aanranding of verkrachting. Ze geven hiermee publiekelijk hun fout toe. Deze hastag heeft vervolgens weer geleidt tot de #IWill, waarin mannen toezeggen hun best te gaan doen om hun gedrag te gaan veranderen.

Media als debatpodium vs. rechtbank

Vooral bij de bekende acteurs en bekende personen vindt de conversatie tussen dader en slachtoffer plaats via de media. Slachtoffers nemen plaats in de ene talkshow en de vermeende daders in de andere. Voor het oog van de wereld pingpongt de waarheid heen en weer. De media wordt duidelijk ingezet als debatpodium; soms om de algehele problematiek aan te kaarten, maar zeker legt het ook de focus op individuele misstanden. Het is immers een groot schandaal en schock als uitkomt dat een gevierd wereldwijd bekend persoon machtsmisbruik en seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft vertoont. Vooral de ongelijke verhouding tussen slachtoffer en dader, maken dat elk media en talkshow het verhaal van slachtoffer en dader willen brengen. Omdat het in deze gevallen moeilijker is om bewijs materiaal te vinden (er is doorgaans namelijk niet nog een derde persoon bij als het misbruik plaatsvindt), wordt de publieke opinie ingezet. Nog eerder lopen bekentenissen, aangiftes en

Een subdiscussie van alles is dus de vraag geworden: Moet dit wel in de media worden “uitgevochten” of moet dit in de rechtbank meer 1-op-1 opgelost worden?

Helpt het?

Ja en nee! Dat is daar het antwoord op, want…
Het is goed dat de sociale mediastorm van #MeToo de aandacht vestigt op de slachtoffers en hen weghaalt uit de hoek der schaamte. Het spoort meer mensen om aangiftes te doen en zorgt ervoor dat daders niet zomaar vrijuit gaan. Ze moeten uiteraard strafrechtelijk vervolgd worden als aangetoond kan worden dat ze zich schuldig hebben gemaakt aan wat dan ook dat bij de wet valt onder verkrachting of aanranding. Ook helpt de #MeToo in zekere zin als een wake-up call voor het publiek. Het taboe rondom seksueel geweld wordt er opnieuw mee onder de aandacht gebracht en voor iedereen wordt inzichtelijk dat de aangiftes die gedaan worden vaak nog maar het topje van de ijsberg zijn.

Waar #MeToo, #IHave of #IWill niet mee helpen zijn de daadwerkelijke gedragsveranderingen in de maatschappij. Er zijn namelijk nog heel veel stappen te zetten voor het taboe volledig doorbroken is, voor het normaal is om aangifte te doen als slachtoffer en voor het percentage slachtoffers van seksueel misbruik drastisch verminderd. De aandacht en alertheid op machtsmisbruik, sociale ongelijkheid en monopoliposities moet continue blijven, niet alleen tijdens de social mediahype van #MeToo en dan weer afzwakken.

Conclusie:  #MeToo helpt als serieuze waarschuwing, zet de samenleving in beweging, maar nu is het tijd om er gehoor en gevolg aan te geven!